ঐতিহাসিক শ্বিলং চাৰ্কিট হাউচ সংৰক্ষণ কৰক, পি আই এল আবেদনকাৰী মালবিকা বিশাৰদৰ আহ্বান

ভাঙি পেলোৱাৰ কোনো সিদ্ধান্তৰ পূৰ্বে নতুনকৈ পৰিদৰ্শনৰ দাবী; কয় যে ঐতিহ্য ভৱনটোত এতিয়াও ডাঃ বিধান চন্দ্ৰ ৰায়ৰ উত্তৰাধিকাৰ নিহিত আছে ।

মেঘালয় উচ্চ ন্যায়ালয়ত দাখিল কৰা পি আই এল নং ১৩/২০২৫ৰ আবেদনকাৰী শ্ৰীমতী মালবিকা বিশাৰদে মেঘালয় চৰকাৰক ঐতিহাসিক লাবান চাৰ্কিট হাউচ, যাক “ৰায় ভিলা” বুলিও জনা যায়, সংৰক্ষণ কৰিবলৈ আৰু ভৱনটো ভাঙি পেলোৱাৰ কোনো সিদ্ধান্ত নল’বলৈ আহ্বান জনাইছে।

মেঘালয় উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ চূড়ান্ত আদেশৰ পিছত বিশাৰদে চাৰ্কিট হাউচ চৌহদত ভাৰত ৰত্ন ডাঃ বিধান চন্দ্ৰ ৰায়ৰ সন্মানত মূৰ্তি আৰু স্মৃতি ফলক স্থাপন কৰাৰ সিদ্ধান্তৰ বাবে ৰাজ্য চৰকাৰক ধন্যবাদ জ্ঞাপন কৰে। অৱশ্যে, তেওঁ ১৯২০ৰ দশকৰ পৰা ইতিহাস, সংস্কৃতি আৰু সাহিত্যৰ প্ৰতীক বুলি বৰ্ণনা কৰা মূল কংক্ৰিটৰ ভৱনটো সুৰক্ষিত কৰিবলৈ চৰকাৰক আহ্বান জনায়।

মেঘালয়ৰ মুখ্য সচিবলৈ লিখা এখন পত্ৰত বিশাৰদে উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ কাৰ্যবিৱৰণী সম্পৰ্কীয় বক্তব্যৰ উল্লেখ কৰে, য’ত কোৱা হৈছিল যে মেঘালয় ঐতিহ্য প্ৰাধিকৰণে স্থানটো পৰীক্ষা কৰি এই সিদ্ধান্তত উপনীত হৈছিল যে চাৰ্কিট হাউচটোৱে মেঘালয় ঐতিহ্য নিয়মাৱলী, ২০১৩ৰ অধীনত ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ হিচাপে ঘোষণাৰ চৰ্ত পূৰণ নকৰে। লগতে ভৱনটো জৰাজীৰ্ণ অৱস্থাত আছে বুলিও উল্লেখ কৰা হৈছিল।

কিন্তু বিশাৰদে ভৱনটোক “জৰাজীৰ্ণ” বুলি বৰ্ণনা কৰাত প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰে আৰু চূড়ান্ত সিদ্ধান্ত লোৱাৰ পূৰ্বে কৰ্তৃপক্ষক পুনৰ পৰিদৰ্শন কৰিবলৈ অনুৰোধ জনায়।

তেওঁৰ মতে, ভাৰত ৰত্ন ডাঃ বিধান চন্দ্ৰ ৰায়ে ১৯২০ৰ দশকত শ্বিলং হাইড্ৰ’ইলেক্ট্ৰিক কোম্পানী প্ৰাইভেট লিমিটেড শ্বিলঙত প্ৰতিষ্ঠা কৰোঁতে ঘৰটো নিৰ্মাণ কৰিছিল। তেওঁ কয় যে এই ঐতিহাসিক বাসগৃহটোৰ সৈতে নোবেল বঁটা বিজয়ী ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ আৰু নেতাজী সুভাষ চন্দ্ৰ বসুকে ধৰি কেইবাগৰাকীও বিশিষ্ট ব্যক্তিৰ স্মৃতি আৰু সম্পৰ্ক জড়িত হৈ আছে।

তেওঁ উল্লেখ কৰে যে এই ঘৰটোৱে শ্বিলঙৰ সাংস্কৃতিক আৰু বৌদ্ধিক বিকাশৰ ইতিহাসৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অধ্যায় প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। ১৯২০ চনৰ অক্টোবৰত শ্বিলঙলৈ প্ৰথম ভ্ৰমণৰ সময়ত ডাঃ ৰায়ে চহৰখনলৈ বিদ্যুৎ যোগান ধৰিবলৈ শ্বিলং হাইড্ৰ’ইলেক্ট্ৰিক কোম্পানী প্ৰতিষ্ঠাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। চোনাপানী বিদ্যুৎ প্ৰকল্পৰ বিকাশৰ সময়ত ডাঃ ৰায়ে এই বাসগৃহত থাকিছিল।

বিশাৰদে জনায় যে তেওঁ উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ কাৰ্যবিৱৰণীৰ সৈতে জড়িত এটা পৰিদৰ্শনৰ সময়ত ২০২৬ চনৰ ১৭ এপ্ৰিলত ব্যক্তিগতভাৱে চাৰ্কিট হাউচ পৰিদৰ্শন কৰিছিল। এমিকাছ কিউৰী শ্ৰী শুভাশিস চক্ৰৱৰ্তীয়ে তেওঁক পৰিদৰ্শনত উপস্থিত থাকিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল।

পৰিদৰ্শনৰ সময়ত উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ দ্বাৰা নিযুক্ত দলটোৱে সমগ্ৰ চাৰ্কিট হাউচ চৌহদ পৰীক্ষা কৰে। বিশাৰদে কয় যে বিভিন্ন কোণৰ পৰা ফটো তোলা হৈছিল আৰু বাগিচাৰ সন্মুখত অৱস্থিত মূল কংক্ৰিটৰ ভৱনটো পৰিদৰ্শন কৰা হৈছিল।

তেওঁ লক্ষ্য কৰে যে মেঘালয় ৰাজ্য চৰকাৰে মূল ভৱনটো অত্যাধুনিকভাৱে সংস্কাৰ কৰিছে। অতিথি কোঠাবোৰ সুন্দৰভাৱে ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰা হৈছিল আৰু ঘৰটোৰ সৈতে জড়িত কিছু পুৰণি সামগ্ৰী ড্ৰয়িং ৰূমত সংৰক্ষণ কৰা হৈছিল। তেওঁ লগতে কয় যে সুন্দৰকৈ ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰা ফুলৰ বাগিচাখনে চৌহদৰ সৌন্দৰ্য বৃদ্ধি কৰিছে।

অৱশ্যে, তেওঁ কয় যে পৰিদৰ্শনৰ সময়ত ভৱনটোৰ পিছফালৰ অসম টাইপ কোঠাবোৰ তলা লগোৱা আছিল আৰু সেইবোৰৰ অৱস্থা নিৰ্ণয় কৰিব পৰা নগ’ল।

“পৰিদৰ্শনৰ সময়ত আমি যি দেখিলোঁ, মূল কংক্ৰিটৰ ভৱনটো জৰাজীৰ্ণ অৱস্থাত নাছিল,” বিশাৰদে তেওঁৰ আবেদনত কয়।

তেওঁ লগতে কয় যে যদি লোক নিৰ্মাণ বিভাগে ঐতিহাসিক ঘৰটো ভাঙি পেলায় আৰু কেৱল ডাঃ বিধান চন্দ্ৰ ৰায়ৰ মূৰ্তি আৰু স্মৃতি ফলক স্থাপন কৰে, তেন্তে স্মাৰকটোৰ তাৎপৰ্য হ্ৰাস পাব।

“ডাঃ বিধান চন্দ্ৰ ৰায়ৰ উত্তৰাধিকাৰৰ সৈতে জড়িত ঐতিহাসিক ভৱনটো সংৰক্ষণ কৰিলেহে মূৰ্তি আৰু স্মৃতি ফলকৰ প্ৰকৃত মূল্য থাকিব,” তেওঁ কয়।

বিশাৰদে ইয়াৰ পূৰ্বে ২০২৫ চনৰ ১২ নৱেম্বৰত মেঘালয়ৰ প্ৰাক্তন মুখ্য ন্যায়াধীশ শ্ৰী সৌমেন সেনলৈ চাৰ্কিট হাউচ ভাঙি পেলোৱাৰ প্ৰস্তাৱৰ বিৰোধিতা কৰি এখন পত্ৰ দাখিল কৰিছিল। উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ চূড়ান্ত আদেশৰ বিষয়ে জানিব পাৰি তেওঁ ঐতিহাসিক গাঁথনিটো সংৰক্ষণৰ বাবে মেঘালয়ৰ ৰাজ্যপাললৈও এখন অনুৰোধ পত্ৰ প্ৰেৰণ কৰিছে।

তেওঁ এতিয়া মুখ্য সচিব আৰু ৰাজ্য চৰকাৰক তেওঁৰ আবেদনক গুৰুত্ব দিবলৈ আৰু “ৰায় ভিলা”ক মেঘালয়ৰ এক ঐতিহাসিক প্ৰতীক হিচাপে সুৰক্ষিত কৰিবলৈ অনুৰোধ জনাইছে।