শীৰ্ষ আদালতৰ ঐতিহাসিক ৰায়ঃ সাধাৰণ শ্ৰেণীতকৈ অধিক নম্বৰ পালে সংৰক্ষিত শ্ৰেণীৰ প্ৰাৰ্থীয়ে লাভ কৰিব জেনেৰেল আসন

সংৰক্ষণ সম্পৰ্কীয় এক গুৰুত্বপূৰ্ণ গোচৰৰ ৰায়দান কৰি উচ্চতম ন্যায়ালয়ে শুক্ৰবাৰে স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে যদিহে সংৰক্ষিত শ্ৰেণীৰ (অনুসূচিত জাতি, জনজাতি আৰু অন্যান্য পিছপৰা শ্ৰেণী) কোনো প্ৰাৰ্থীয়ে সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ ‘কাট-অফ’তকৈ অধিক নম্বৰ লাভ কৰে, তেন্তে তেওঁক অসংৰক্ষিত বা সাধাৰণ আসনতে নিযুক্তি দিব লাগিব। ন্যায়াধীশ এম এম সুন্দ্ৰেশ আৰু ন্যায়াধীশ সতীশ চন্দ্ৰ শৰ্মাৰ বিচাৰপীঠে এই ঐতিহাসিক ৰায় প্ৰদান কৰে। বিচাৰপীঠৰ মতে, অসংৰক্ষিত শ্ৰেণীটো কেৱল সাধাৰণ প্ৰাৰ্থীৰ বাবে কোনো ‘কোটা’ নহয়, বৰঞ্চ ই এক মুকলি শ্ৰেণী য’ত যিকোনো যোগ্য প্ৰাৰ্থীয়ে কেৱল মেধাৰ ভিত্তিত স্থান পাব পাৰে।

উচ্চতম ন্যায়ালয়ে কেৰালা উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ ২০২০ চনৰ এক ৰায়দান খাৰিজ কৰি এই মন্তব্য কৰে। উল্লেখ্য যে ভাৰতীয় বিমানবন্দৰ প্ৰাধিকৰণৰ এখন নিযুক্তি তালিকাক কেন্দ্ৰ কৰি সৃষ্টি হোৱা এক বিবাদৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত কেৰালা উচ্চ ন্যায়ালয়ে সংৰক্ষিত শ্ৰেণীৰ মেধাবী প্ৰাৰ্থীক সাধাৰণ তালিকাৰ পৰা বাদ দি এজন অসংৰক্ষিত শ্ৰেণীৰ প্ৰাৰ্থীক নিযুক্তি দিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। উচ্চতম ন্যায়ালয়ে এই নিৰ্দেশনাক ভুল আখ্যা দি কয় যে যদি এজন সংৰক্ষিত শ্ৰেণীৰ প্ৰাৰ্থীয়ে বয়স বা আবেদন মাচুলৰ দৰে কোনো বিশেষ ৰেহাই নোলোৱাকৈ নিজৰ মেধাৰ বলত সাধাৰণ প্ৰাৰ্থীতকৈ অধিক নম্বৰ পায়, তেন্তে তেওঁক ‘মুক্ত’ প্ৰাৰ্থী হিচাপেই গণ্য কৰিব লাগিব।

বিচাৰপীঠে আৰু উল্লেখ কৰে যে এই ব্যৱস্থাই সংবিধানৰ ১৪ নং অনুচ্ছেদ (আইনৰ চকুৰ সমতা) আৰু ১৬ নং অনুচ্ছেদৰ (ৰাজহুৱা নিযুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত সমান সুযোগ) আধাৰতে কাম কৰে। এনে মেধাবী প্ৰাৰ্থীক সাধাৰণ আসনত স্থান দিলে সংৰক্ষিত কোটাৰ আসনসমূহ সেই শ্ৰেণীৰে আন মেধাবী প্ৰাৰ্থীৰ বাবে খালী থাকে, যাৰ ফলত প্ৰকৃত অৰ্থত সামাজিক ন্যায় সুনিশ্চিত হয়। ২০১৩ চনত বিমানবন্দৰ কৰ্তৃপক্ষই ২৪৫ টা জুনিয়ৰ এছিষ্টেণ্ট পদৰ বাবে কৰা নিযুক্তি প্ৰক্ৰিয়াৰ পৰা এই বিবাদৰ সূত্ৰপাত হৈছিল, য’ত এতিয়া উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ এই ৰায়ে এক বৃহৎ আইনী নজিৰ সৃষ্টি কৰিছে।